Llyfrgell Genedlaethol Cymru’n Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr

11.12.2026

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn falch o gyhoeddi bod ei Chynllun Gwirfoddoli wedi cael ei gydnabod drwy ennill achrediad Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr.

Mae gwirfoddoli yn chwarae rhan hanfodol yng ngwaith y Llyfrgell, ac mae’n cael ei amlygu yng Nghynllun Strategol 2025-2030. Mae derbyn safon ansawdd Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr y DU ar gyfer arfer gorau mewn rheoli gwirfoddolwyr yn cydnabod gwaith caled y Tîm Gwirfoddoli a'r gwirfoddolwyr wrth adeiladu cynllun gwirfoddoli cynhwysol, ysbrydoledig a chefnogol.

Meddai Rhodri Llwyd Morgan, Prif Weithredwr Llyfrgell Genedlaethol Cymru: 
“Rydym yn falch dros ben o ennill statws achrediad Buddsoddi mewn Gwirfoddoli.  Mae’n gydnabyddiaeth o waith rhagorol y Llyfrgell yn y maes hwn.  Mae gwirfoddolwyr yn rhan bwysig o fywyd y Llyfrgell, ac mae’r aseswyr wedi gweld fod gwirfoddoli weithgaredd sydd wedi'i wreiddio yn y Llyfrgell. Rydym yn elwa'n fawr o'r gwaith a wneir gan wirfoddolwyr, gan eu bod yn cyfrannu at amrywiaeth o brosiectau. Yn eu tro mae gwirfoddolwyr yn elwa o'u profiadau ac mae bod yn rhan o'r gymuned yn y Llyfrgell yn cyfoethogi eu bywydau.”

Meddai Mike Powdrill, un o wirfoddolwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru: 
“Dechreuais wirfoddoli yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ar ôl cael trafferth gyda fy iechyd meddwl. Dwi'n mwynhau'r gwaith – mae ganddo bwrpas – ac mae’r staff a’r gwirfoddolwyr yn gwmni gwych. Yn gyflym iawn, cynyddais fy oriau gwirfoddoli. Mae’r Cynllun Gwirfoddoli yn cynnig elfennau hollbwysig i mi ar gyfer fy iechyd meddwl a ffordd o fyw – mynd allan o’r tŷ, swydd, ac elfen gymdeithasol. Mae’r staff yn gefnogol iawn ac maen nhw wedi fy nghefnogi gydag unrhyw broblemau.”

Yn ogystal â chyrraedd y meini prawf cyffredinol sy’n cael eu gosod gan Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr, cafodd nifer o gryfderau eu hadnabod yn ystod yr asesiad.

Mae'r Llyfrgell yn denu ystod amrywiol o wirfoddolwyr, o ran oedran, cenedligrwydd, niwroamrywiaeth, rhywioldeb a rhyw, yn ogystal ag iechyd meddwl a chorfforol. Mae'r amrywiaeth yma yn dod â sgiliau, profiad ac arbenigedd ehangach i wirfoddoli.

Nodwyd hefyd bod gwirfoddolwyr yn teimlo eu bod nhw’n cael eu cefnogi'n dda ac yn rhagweithiol, gan roi hyder iddyn nhw, ac yn cael eu gwerthfawrogi gan aelodau o staff yn y Tîm Gwirfoddoli.

Mae'r Llyfrgell bellach wedi'i hychwanegu at y Rhestr o Gyflawnwyr Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr ac mae'r wobr yn ddilys am dair blynedd.

--DIWEDD--

** This press release is also available in English **

Ymholiadau'r cyfryngau
Nia Dafydd, Rheolwr Marchnata a Hyrwyddo
nia.dafydd@llyfrgell.cymru / 01970 632871

NODIADAU I OLYGYDDION

Am Lyfrgell Genedlaethol Cymru

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Llyfrgell i Gymru a’r byd. Wedi ei lleoli yn Aberystwyth, mae’n gartref i stori Cymru.

Wedi ei hagor yn 1907, mae’r Llyfrgell yn ganolbwynt ymchwil i ddiwylliant a threftadaeth Cymru a’r gwledydd Celtaidd.

Pwrpas y Llyfrgell yw gwneud ein diwylliant a'n treftadaeth yn hygyrch i bawb allu dysgu, ymchwilio a mwynhau.

Rydym yn llyfrgell adnau cyfreithiol, sy'n golygu fod gennym hawl i gopi o bob cyhoeddiad print ym Mhrydain ac Iwerddon, ond mae ein casgliadau hefyd yn cynnwys y canlynol:

• 8,000,000 o lyfrau a chyfnodolion (gyda tua 4000 o eitemau Newydd yn cyrraedd bob wythnos drwy adnau cyfreithiol a derbynion)
• 7,000,000 troedfedd o ffilm
• 250,000 awr o fideo
• 150,000 awr o sain
• 40,000 llawysgrif
• 1,500,000 map
• 1,000,000 ffotograff
• 70,000 gwaith celf
• 1,900 metr ciwb o archifau
• Dros 2.5PB o ddaliadau archifol digidol anedig
• Dros 6,000,000 o wrthrychau wedi'u digido

Cewch wybodaeth bellach ynghyd â rhestr o adnoddau ar wefan y Llyfrgell.

Gwirfoddoli yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Cafodd y Cynllun Gwirfoddoli ei sefydlu yn 2012, ac ers hynny mae 462 o wirfoddolwyr wedi gweithio ar nifer o brosiectau. Mae tua 66 o bobl yn gwirfoddoli bob wythnos.

Fel arfer mae tua 15 o dasgau ar gael i'r gwirfoddolwyr cyffredinol, sy'n newid o bryd i'w gilydd yn dibynnu ar anghenion y Llyfrgell Genedlaethol.

Mae enghreifftiau o'r tasgau cyfredol yn cynnwys ymchwilio i gapteiniaid llongau Aberystwyth, sganio ar gyfer Casgliad y Werin Cymru, trawsgrifio Deiseb Heddwch Menywod Cymru a sgriptiau a ffotograffau BBC/ITV, rhestru aelodau'r Orsedd, a chwrdd a chyfarch ymwelwyr. Mae'r rhan fwyaf o wirfoddolwyr yn gwneud tasgau trwy ddod i'r Llyfrgell Genedlaethol, ond mae modd gwneud rhai tasgau o bell.