Deunydd Print ac Adroddiadau

Un o'r adroddiadau pwysig sy'n ymwneud â Thrychineb Aberfan, mae adroddiad y tribiwnlys yn crynhoi'r casgliadau a dynnwyd o'r 76 diwrnod a eisteddodd y tribiwnlys rhwng 26 Hydref, 1966 - 3 Awst, 1967:

Isod ceir adroddiadau amrywiol a gyflwynwyd fel rhan o dystiolaeth y tribiwnlys, yn bennaf o gasgliad Cymdeithas Rhieni a Thrigolion Aberfan. Mae'n cynnwys sampl fechan o ganfyddiadau cwmnïau cyfreithiol ar achosion Trychineb Aberfan, dadansoddiad o'r glawiad a arweiniodd at y Trychineb gan y Swyddfa Feteorolegol, a chynlluniau cynharach o Aberfan a gyflwynwyd gan swyddog Arolwg Ordnans i dynnu sylw at y risgiau hysbys a oedd yn gysylltiedig â'r Trychineb:

Mae'r adroddiadau hyn yn edrych yn fwy penodol ar ddiogelwch tomenni ar ôl y tribiwnlys gydag argymhellion gan H. Digby Roberts flwyddyn yn ddiweddarach a chynnig Ymgynghorwyr Defnydd Tir ar gyfer diogelwch tomenni Aberfan (a gomisiynwyd gan y Bwrdd Glo Cenedlaethol), ac yna adolygiad a gynhaliwyd gan Scott Wilson Kirkpatrick a'i Bartneriaid ar gael gwared ar domen 7. 

Mae'r adroddiad terfynol, ymgynghoriad a gynhaliwyd yng Ngholeg Addysg Bellach, Merthyr Tudful, hefyd yn trafod cael gwared ar domenni ond yn canolbwyntio ar gyfathrebu a rhaniad yng nghymuned Aberfan:

Cyhoeddiadau hanfodol eraill sy'n ymwneud â'r Trychineb yw adroddiad cyntaf ac ail adroddiad Pwyllgor Rheoli Cronfa Trychineb Aberfan, sy'n disgrifio'r cymorth ariannol enfawr a dderbyniwyd ac yn manylu ar y rhai a gafodd arian o’r Gronfa, gan nodi faint o arian a roddwyd i'r rhai a anafwyd neu i deulu’r rhai a fu farw. Mae'r adroddiad hefyd yn ymdrin â hanes sefydlu'r Gronfa ar ôl y Trychineb a'i llywodraethiant, gan gynnwys creu dogfen yr ymddiriedolaeth a phenodi aelodau'r pwyllgor:

Cyfarfodydd dan arweiniad y gymuned oedd cynadleddau “The Way Ahead”, a gofnodwyd yn dda mewn adroddiadau printiedig, a fyddai’n arwain yn ddiweddarach at sefydlu Cymdeithas Gymunedol Aberfan. Yn aml, roedd pynciau trafod yn edrych yn fewnol ar heriau cymunedol yn dilyn y Trychineb ac ar gyfathrebu gan bwyllgorau a chyfranogiad y llywodraeth wrth gynorthwyo gydag ailddatblygu Aberfan:

Dadansoddodd dogfen a ddarparwyd gan Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru ymhellach effaith y gynhadledd gychwynnol “The Way Ahead” er mwyn tynnu sylw’n well at y goblygiadau ehangach y byddai ganddi ar y gymuned ac ailddatblygu:

Roedd Headway, cylchgrawn cymunedol Aberfan, a anfonwyd at drigolion bob mis, yn canolbwyntio ar roi sylw i ddigwyddiadau cymunedol ond hefyd yn tynnu sylw at newyddion yn ymwneud â'r pentref. Er enghraifft, yn ogystal â darparu adroddiad pedwaredd gynhadledd ‘The Way Ahead’, ymdriniodd y cylchgrawn â sefydlu’r Gymdeithas Gymunedol a thynnu sylw at y cysylltiad parhaus rhwng Aberfan a Lara:

Isod mae copi’r Parch Erastus Jones o agoriad swyddogol Canolfan Gymunedol Aberfan gan Ei Mawrhydi Y Frenhines Elizabeth II, yn amlinellu trefniadau’r diwrnod ac yn rhoi rhagor o wybodaeth am waith adeiladu a phwrpas yr adeilad. Mae'r llyfryn hefyd yn rhoi rhagor o gyd-destun ar waith pwyllgor rheoli Cronfa’r Trychineb, Tŷ Toronto, a'r Gymdeithas Gymunedol, gan fanylu ar sut y cyfrannodd eu gwaith at y gymuned. Nod yr ail lyfryn oedd hyrwyddo digwyddiadau cychwynnol a gweithgareddau cyffredinol yn y Ganolfan Gymunedol:

Wedi'i hagor ym mis Mehefin 1968 fel estyniad i Gapel y Methodistiaid Seion, nod Canolfan Ieuenctid Aberfan oedd darparu cyfleuster i blant a phobl ifanc drefnu digwyddiadau neu at ddefnydd cyffredinol ac addysgol bob dydd:

Cynhwyswyd hysbysiadau a datganiadau i'r wasg yng nghasgliad Cronfa Trychineb Aberfan yn ymdrin â sylw'r Gwir Anrhydeddus Cledwyn Hughes i'r cynllun tirlunio ar gyfer y tomenni, datganiad Gerald Davies ar ddyrannu Cronfa'r Trychineb i deuluoedd mewn galar, a datganiad diweddarach gan Rhodri Morgan yn 2007, yn cyhoeddi £2 miliwn pellach ar gyfer elusennau Aberfan: 

Tynnodd cynhadledd 'Galwad i'r Cymoedd' sylw at lawer o heriau oedd yn wynebu'r gymuned yn sgil y Trychineb. Un ohonynt oedd diweithdra oherwydd dirywiad y diwydiant glo ar ddiwedd y 1960au/dechrau'r 1970au. Roedd y gwrthdystiadau yn 1971 yn tynnu sylw at y ffaith bod hwn yn fater o bwys erbyn 1973. Mae adroddiad y gynhadledd hefyd yn tynnu sylw at newid mewn ymgysylltiad cymunedol, dirywiad mewn crefydd, a safonau byw: