Campweithiau o Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn hybu sgiliau a chreadigrwydd yn Ystradgynlais

13.03.2026

Ar Ddydd Iau 12 Mawrth cafodd disgyblion Ysgol Maesydderwen, Ystradgynlais, a’r grŵp cymunedol Welfare Wonder Women gyfle arbennig i ddod i gyswllt gyda chelf o Lyfrgell Genedlaethol Cymru. Cafodd dau baentiad pwysig eu cludo o Aberystwyth i’r Neuadd Les yn Ystradgynlais er mwyn rhoi profiad unigryw ac ysbrydoledig i bawb oedd yno. 

Cymerodd y disgyblion a’r grŵp cymunedol ran mewn gweithdai creadigol dan arweiniad yr artist Elissa V Evans, lle roedd cyfle iddyn nhw weld Mother & Child gan Josef Herman a Mothers & Children gan Claudia Williams. 

Roedd y sesiynau’n edrych ar sut mae gwahanol artistiaid wedi dehongli'r thema o famau a phlant. Yn y gweithdai, cafodd y disgyblion a’r menywod y cyfle i greu eu hymatebion artistig eu hunain gan ddefnyddio’r un themâu a chymryd ysbrydoliaeth o weithiau Herman a Williams.

Roedd y digwyddiad yma yn rhan o ymdrechion hirsefydlog y Llyfrgell i fynd â chasgliadau allan i ysgolion, sy’n rhan bwysig o strategaeth newydd y Llyfrgell i gyrraedd pob ysgol a phob tref yng Nghymru. Y nod oedd gwneud argraff nid yn unig o fewn ysgol ond ar draws y gymuned ehangach. Drwy adeiladu ar bartneriaeth gref oedd eisoes yn bodoli gyda'r Neuadd Les, sicrhaodd y Llyfrgell bod y paentiadau hyn, sydd â chyswllt gyda’r ardal, yn cyrraedd ac yn ysbrydoli sawl cenhedlaeth yn ardal Ystradgynlais. 

Meddai Lloyd Roderick, Swyddog Addysg yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru:
“Rydym wedi bod yn mynd â gweithiau celf i ysgolion yn flynyddol ers 15 mlynedd ac mae’n pwysleisio ymrwymiad y Llyfrgell i rannu’r casgliadau gyda chymunedau a chynulleidfaoedd ym mhob cwr o’r wlad. 
Ein gweledgaeth yw sicrhau bod holl bobl Cymru yn gwybod am y Llyfrgell, yn cael cyfle i ymwneud gyda hi ac yn gweld ei gwerth. Mae gweithgareddau fel hyn yn fford wych o gyflawni hynny.”

Meddai Zoe Gealy o'r Neuadd Les:
"Mae heddiw wedi bod yn wych. 
Gallwch weld bod y bobl ifanc yn ogystal ag aelodau hŷn y gymuned wedi ymgysylltu ac wedi ystyried yr hyn a ddywedwyd gan yr artist a thîm y Llyfrgell. Maent wedi defnyddio’r wybodaeth i greu’r gwaith, sydd wedi bod yn gyffrous iawn."

 --DIWEDD--

Ymholiadau'r Wasg
Rhodri ap Dyfrig, Pennaeth Cyfathrebu
rhodri.apdyfrig@llyfrgell.cymru / 01970 632844

NODIADAU YCHWANEGOL I OLYGYDDION

Gwasanaeth Addysg, Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Sefydlwyd Gwasanaeth Addysg LLGC yn 2002. Ei brif waith yw:

• Cyflwyno rhaglen o weithgareddau a darpariaethau addysgol sy’n alinio gyda gofynion Cwricwlwm i Gymru.
• Cynyddu ymwybyddiaeth plant a phobl ifanc o hanes, diwylliant a threftadaeth Cymru.
• Hwyluso mynediad at wybodaeth i’r rhai mewn addysg ac addysgwyr, a’u cynorthwyo i gael y gorau o’r casgliadau drwy ddehongli gwybodaeth sydd yn y casgliad cenedlaethol.
• Cynyddu presenoldeb y Llyfrgell, ac ymwybyddiaeth o’r sefydliad a’r gwaith mae’n gwneud, ar draws Cymru.
• Cynorthwyo LlGC i gyflawni’r blaenoriaethau strategol Cysylltu Cymru a'r Byd, Cynllun Strategol y Llyfrgell ar gyfer 2025-2030.
• Cynhyrchu adnoddau dysgu digidol o safon uchel i’w cyhoeddi ar Hwb, platform dysgu cenedlaethol digidol Cymru.

Ers 2007 mae gwasanaeth Addysg LlGC wedi bod yn cyflwyno casgliadau’r Llyfrgell mewn ardaloedd ar draws Cymru fel rhan o’i rhaglen estyn allan. Caiff y prosiectau hyn eu cynllunio a’u cyflwyno mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, ysgolion a sefydliadau eraill, a’u teilwra i ateb anghenion y defnyddwyr, yn ogystal ag ateb gofynion Cwricwlwm i Gymru o ran profiadau a sgiliau.

Am Lyfrgell Genedlaethol Cymru

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Llyfrgell i Gymru a’r byd. Wedi ei lleoli yn Aberystwyth, mae’n gartref i stori Cymru.

Wedi ei hagor yn 1907, mae’r Llyfrgell yn ganolbwynt ymchwil i ddiwylliant a threftadaeth Cymru a’r gwledydd Celtaidd.

Pwrpas y Llyfrgell yw gwneud ein diwylliant a'n treftadaeth yn hygyrch i bawb allu dysgu, ymchwilio a mwynhau.

Rydym yn llyfrgell adnau cyfreithiol, sy'n golygu fod gennym hawl i gopi o bob cyhoeddiad print ym Mhrydain ac Iwerddon, ond mae ein casgliadau hefyd yn cynnwys y canlynol:

• 8,000,000 o lyfrau a chyfnodolion (gyda tua 4000 o eitemau Newydd yn cyrraedd bob wythnos drwy adnau cyfreithiol a derbynion)
• 7,000,000 troedfedd o ffilm
• 250,000 awr o fideo
• 150,000 awr o sain
• 40,000 llawysgrif
• 1,500,000 map
• 1,000,000 ffotograff
• 70,000 gwaith celf
• 1,900 metr ciwb o archifau
• Dros 2.5PB o ddaliadau archifol digidol anedig
• Dros 6,000,000 o wrthrychau wedi'u digido

Cewch wybodaeth bellach ynghyd â rhestr o adnoddau ar wefan y Llyfrgell.