Mae casgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol Cymru ar flaenau eich bysedd. Chwiliwch trwy in casgliadau eang, ac archebwch ddeunydd i'w bori yn yr Ystafell Ddarllen.
Darganfyddwch sut mae ein canfyddiad o Gymru wedi newid. O rai o’r mapiau hynnaf o Gymru i fapiau lleol a wnaed â llaw, a phopeth yn y canol. Mapiau yw ein porth i'r gorffennol.
Anecs Gregynog 13.05.23 – 11.11.23 Mae Dylan Thomas yn cael ei ystyried yn un o feirdd gorau Cymru. Er bod ei fywyd yn fyr ac yn llawn anhrefn, roedd yn awdur toreithiog a gynhyrchodd gerddi,…
Dyma'r eitemau ar y thema Geiriaduron a Llyfrau Gramaddeg a ddigidwyd ar gyfer y prosiect Europeana: Rise of Literacy. Dosparth byrr Antiquae linguae Britannicae, nunc vulgo dictae…
Unwaith y byddwch wedi meistroli ymchwilio'r prif ffynonellau hanes teulu yn y Llyfrgell, gallwch ymestyn eich ymchwil i adnoddau mwy heriol. Mae'r casgliad Archifau yn cynnwys gwybodaeth…
Mae hen bapurau newydd yn adnodd cyfoethog iawn i haneswyr teulu; cyhoeddwyd y cyntaf sef The Cambrian yn 1804 yn Abertawe, ac fe'i dilynwyd yn fuan wedyn gan nifer eraill drwy Gymru gyfan. Y papur…
Yn dilyn Deddf Cymudo'r Degwm yn 1836, lluniwyd mapiau degwm manwl o bob plwyf yn dangos holl diroedd y plwyf. Penodwyd comisiynwyr ar gyfer pob plwyf a fyddai'n asesu faint o ddegwm oedd yn…
Mae Cofnodion Llys y Sesiwn Fawr yn gasgliad pwysig ac unigryw yn ymwneud â gweinyddiaeth gyfreithiol yng Nghymru cyn 1830, yn enwedig y ffeiliau carchar sydd wedi eu mynegeio rhwng 1730 a…
Gyda chofysgrifau ystad yn bennaf y ceir y cofnodion maenorol sydd ar gadw yn y Llyfrgell ac er iddynt gael eu rhestri gyda'r cofysgrifau ystad ceir mynegeion ar wahan iddynt drwy Cofrestr…
Mae ewyllysiau'n ffynhonnell gyfoethog iawn o wybodaeth sy'n cael eu hesgeuluso'n aml. O'r holl ffynonellau sydd ar gael i haneswyr teulu, dyma un o'r ychydig rai sy'n dangos y cysylltiad rhwng…
Os nad ydych yn gallu darganfod eich cyndeidiau mewn cofrestri plwyf, mae'n werth cael golwg yng nghofnodion y capel anghydffurfiol. Yn dilyn Deddf Hardwicke yn 1753, roedd yn rhaid i bawb rhwng…