'Dirgel Ffyrdd Natur': Robert Hooke a Gwyddoniaeth Gynnar

7 Gorffennaf - 9 Ionawr 2016

Oriel Hengwrt

Arddangosfa i nodi 350 o flynyddoedd ers cyhoeddi’r best-seller gwyddonol cyntaf. Micrographia gan Robert Hooke, un o ffigurau blaenllaw’r Chwyldro Gwyddonol, oedd y llyfr cyntaf i gyflwyno lluniau o’r byd newydd o ryfeddodau a ddatgelwyd trwy ddyfeisio’r meicrosgôp cynnar. 

Bydd cyfle i weld y lluniau eiconig a dynnwyd ganddo o’r pethau a welai trwy ei feicrosgôp, yn ogystal â detholiad o lawysgrifau a llyfrau cynnar ar seryddiaeth, mathemateg a naturiaetheg, gan wyddonwyr fel Robert Recorde, Galileo, ac Edward Lhuyd, i ddangos dechreuadau gwyddoniaeth fodern. 

Digwyddiadau Arddangosfa Dirgel Ffyrdd Natur

Darlithiau i ddod:

2 Rhagfyr : Yr Athro Deri Tomos (Prifysgol Bangor) : Agor drws bywyd. Beth yn union ddarganfu Robert Hooke wrth ganfod y gell? – Cymraeg.

6 Ionawr : Sarah Hutton, Athro Gwadd Anrhydeddus (Prifysgol Efrog) : Stranger than fiction: Robert Hooke, Margaret Cavendish and satire on seventeenth-century science – Saesneg.

Eitemau'r arddangosfa:

Francis Bacon, Novum Organum (Leiden, 1645)

Robert Hooke, Micrographia (Llundain, 1665)

Microsgop cyfansawdd gan John Marshall, Saesneg, c. 1700
Ar fenthyg o: Museum of the History of Science, University of Oxford

Robert Boyle, A continuation of new experiments, physico-mechanical, touching the spring and weight of the air . . . (Rhydychen, 1669)

Llyfr nodiadau Edward Lhuyd
Antiquities, &c., 1698 / Edward Lhuyd
Llansteffan MS 185

Francis Willughby and John Ray, De Historia Piscium (2il arg., Llundain, 1740)
NLW MS 24052E

Thomas Pennant, A History of Quadrupeds (Llundain, 1781)

Robert Recorde, The Castle of Knowledge (Llundain, 1556)
NLW MS 12415C

Galileo Galilei, Dialogo . . . sopra i due massimi sistemi del mondo (Florence, 1632)

Telesgop plygiannol, Saesneg, c. 1680
Ar fenthyg o: Museum of the History of Science, Prifysgol Rhydychen
Llythyr hwn gan y naturiaethwr, Joseph Banks, Llywydd y Gymdeithas Frenhinol, at ei gyfaill John Lloyd, lle disgrifia gweithgarwch y seryddwyr William Herschel a’i chwaer, Caroline, 1786.
Letters to John Lloyd of Wigfair, 1778-1814 / Sir Joseph Banks:
NLW MS 12415C

Euclid, The Elements of the Geometrie of the most auncient Philosopher Euclide…. (Llundain, 1570)

René Descartes, Geometria a Renato Des Cartes, anno 1637 . . . (2nd ed., Amsterdam, 1659)

Isaac Newton, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (3rd ed., Llundain, 1726)

William Jones, Synopsis palmariorum matheseos . . . (Llundain, 1706)