Darlith Flynyddol Yr Archif Wleidyddol Gymreig

Dechreuodd y gyfres o ddarlithoedd blynyddol yn 1987 ac fe'u cynhelir ar ddydd Gwener cyntaf mis Tachwedd.

Yn hanesyddol cyhoeddwyd y ddarlith yn ‘Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru’ ac roedd copïau ar gael o siop y Llyfrgell ond mae pob darlith ers 2003 wedi cael ei chyhoeddi ar y dudalen hon ac felly ar gael am ddim.

BlwyddynDarlithydd
2019Jane Hutt AC 'Darlith Flynyddol yr Archif Wleidyddol Gymreig'
2018Y Parchg. Ddr. D. Ben Rees, 'Camp Aneurin; Y Gwasanaeth Iechyd Gwladol'
2017Yr Athro Teresa Rees, 'Gender, Power and Knowledge in the Welsh Academy'
2016Rt. Hon. Ann Clwyd MP, 'Darlith Flynyddol yr Archif Wleidyddol Gymreig'
2015Jeremy Bowen, 'Darlith Flynyddol yr Archif Wleidyddol Gymreig'
2014Lord Bourne of Aberystwyth, 'A Written Entrenched Constitution for the United Kingdom – all of it and parts of it'
2013Lord Morris, ‘Cenedl y Cymry a'r Deyrnas Unedig'
2012Baroness Eluned Morgan of Ely, 'Where Next For Wales'
2011Menna Richards, 'I settled Wales Last Thursday - A View From The Frontier of Broadcasting'
2010Dr Hywel Francis AS, 'Tynged ein Cymuned / The Fate of our Community: Iwerddon 1916, Rwsia 1917, Cymru?, (Aberystwyth graffiti, circa 1978)'
2009Y Prif Weinidog, Rhodri Morgan AC, 'Ten years of devolution: reflections of a first minister'
2008Yr Arlwydd Elystan Morgan, 'Rhai Atgofion Gwleidyddol'
2007Mr David Jenkins, 'Sleeping with the Enemy; trade unions in Wales during the Thatcher years'
2006Yr Arglwydd Crickhowell, 'The Conservative Party in Wales, 1888-1998'
2005Cynog Dafis, 'Plaid Cymru a'r Gwyrddiaid: tân siafins neu wers i'r dyfodol?'
2004Deirdre Beddoe, 'Women and Politics in Twentieth Century Wales'
2003Ron Davies, 'Reflections'
2002Merfyn Jones, ‘Gwleidyddiaeth Addysg Gydol oes yng Nghymru/The Politics of Lifelong Learning in Wales.’
2001Hywel Williams, ‘Of Princes, Power and Plots: Deciding and Advising in Government.’
2000Dai Smith, ‘Out of the people: a century in labour.’
1999Yr Arglwydd Gwilym Prys-Davies, ‘Troi breuddwyd yn ffaith / Turning a dream into a reality’
1998Dr Neal Ascherson, ‘The yes road: a reflection on two devolution campaigns’
1997Angela John, ‘'Chwarae teg': Welsh men's support for women's suffrage’
1996John Davies, ‘Plaid Cymru oddi ar 1960 / Plaid Cymru since 1960’
1995Syr Wyn Roberts, ‘Pymtheg mlynedd yn y Swyddfa Gymreig / Fifteen years at the Welsh Office’
1994Christopher Harvie, ‘Europe and the Welsh nation’
1993Lord Hooson, ‘Deffro neu ddiwedd? Rhyddfrydiaeth yng Nghymru yn ail ran yr ugeinfed ganrif / Rebirth or death?’
1992Patrick Hannan, ‘The first rough draft: history and journalism’
1991Lord Blake, ‘An incongruous partnership: Lloyd George and Bonar Law’
1990Yr Arglwydd Cledwyn o Benrhos, ‘Cymru yn y ddau Dŷ, Wales in both Houses’
1989