Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn cyflogi Wicipediwr parhaol cyntaf y Deyrnas Gyfunol.

02.08.2017

O 1 Awst, bydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn cyflogi Wicipediwr parhaol cyntaf y Deyrnas Gyfunol. Fel Wicimediwr Cenedlaethol, bydd Jason Evans yn gwneud y defnydd o Wicipedia a’i chwaer brosiectau yn agwedd greiddiol o weithgareddau a gwasanaethau’r Llyfrgell. Gan adeiladu ar y cydweithio llwyddiannus rhwng y Llyfrgell, Wikimedia UK a’r gymuned Wici, bydd yn arwain gweithgareddau sy’n ymwneud â chasgliadau’r Llyfrgell, Cymru fel cenedl a/neu’r iaith Gymraeg.

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Wikimedia UK wedi cydweithio ers 2014 i gynnal swydd Wicipediwr Preswyl. Penodwyd Jason Evans ac mae wedi cynorthwyo’r Llyfrgell i wneud defnydd o Wicipedia a’i chwaer brosiectau er mwyn cyflawni ei hamcanion o roi mynediad i bob math o wybodaeth, yn enwedig mewn perthynas â Chymru a’i phobl. Yn Awst 2017 mae’r gweithgaredd yn dod yn agwedd graidd o waith y Llyfrgell. Enillodd y Llyfrgell wobr 'Partneriaeth y Flwyddyn’ yng Ngwobrau Wicimediwr y Flwyddyn y Deyrnas Gyfunol am eu gwaith dylanwadol a’u gweledigaeth yn gwneud y rôl yn barhaol.

Mae delweddau o eitemau sydd yng nghasgliadau’r Llyfrgell wedi eu cynnwys mewn erthyglau ar  Wicipedia sydd wedi eu gweld fwy na 250 miliwn o weithiau. Yn ogystal â chaniatau i’r casgliadau hyn gael eu defnyddio yn y modd hwn, mae’r Wikimediwr hefyd wedi cynnal 20 o ddigwyddiadau cyhoeddus a dysgu dros 100 o bobl i olygu, ac maen nhw gyda’i gilydd wedi gwella miloedd o dudalennau. Mae cefnogaeth y Llyfrgell hefyd wedi bod yn allweddol i’r Wicipedia Cymraeg, gan arwain prosiect Wicipop a ariannwyd gan Lywodraeth Cymru ac a arweiniodd at greu cannoedd o erthyglau newydd a chwmni Recordiau Sain yn rhannu dros 7,000 o glipiau sain. Mae hefyd yn arwain y prosiect Wici-Iechyd dan nawdd Llywodraeth Cymru gyda’r nod o wella pynciau perthnasol i iechyd ar y Wicipedia Cymraeg.

Mae Wicipedia yn y Gymraeg a'r Saesneg yn un o'r prif fannau mae pobl yn mynd iddo i gael gwybodaeth. Mae gan y Wicipedia Cymraeg  fwy o erthyglau ar fenywod nag am ddynion, a hon yw’r wefan sy’n cael ei defnyddio fwyaf yn yr iaith Gymraeg, gyda chyfartaledd o tua 800,000 o dudalennau yn cael eu hagor bob mis a thua 130 o olygyddion cyson. 

Fel Wicipediwr Preswyl, mae Jason Evans wedi cynorthwyo i drefnu nifer o wahanol ddigwyddiadau i annog pobl i olygu Wicipedia, gan ddenu sylw'r cyfryngau, a chynorthwyo Wicipedia Cymraeg i ddod yn un o'r gwyddoniaduron Wiki mwyaf datblygedig a mwyaf ei faint mewn iaith leiafrifol. Cewch hyd i lawer mwy o wybodaeth am y cyfnod preswyl ar y dudalen gartref yma.

Dywedodd Pedr ap Llwyd, Cyfarwyddwr Casgliadau a Rhaglenni Cyhoeddus y Llyfrgell Genedlaethol:

“Er budd Cymru fel cenedl, mae’n hollbwysig fod Wicipedia yn cynnwys cyfoeth o wybodaeth am ein hanes a’n diwylliant, a bod gwybodaeth ar yr ystod ehangaf o bynciau ar gael ar y Wicipedia Cymraeg. Mae gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru ran allweddol yn y gwaith o roi mynediad i wybodaeth am Gymru a’i phobl, ac mae’r swydd hon yn dangos ein dyhead i gydweithio gydag unigolion a chyrff o fewn i Gymru a thu hwnt wrth gyflawni’r amcan hwn.”

Dywedodd Lucy Crompton-Reid, Prif Weithredwr Wikimedia UK:

"Rydw i wrth fy modd bod y Llyfrgell Genedlaethol Cymru wedi gwneud y swydd hon yn barhaol, gan ddangos yr effaith enfawr mae Wikimedwyr Preswyl yn gallu ei gael mewn gwneud swfydliadau diwylliant a threftadaeth yn agored a chysylltu cynulleidfaoedd gyda’u casgliadau trwy Wikimedia. Mae ein partneriaeth gyda Llyfrgell Genedlaethol Cymru wedi bod yn arloesol, ac edrychwn ymlaen i weld parhad yn llwyddiant y gwaith hwn gydag aelod staff parhaol yn canolbwyntio ar Wikimedia a gwybodaeth agored.”

Nodiadau i olygyddion

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LLGC) yn gwasanaethu fel cof y genedl. Mae’n storfa o drysorau a ffeithiau, yn lledaenwr gwybodaeth, yn lleoliad, yn gyrchfan, yn le ar gyfer cadw’r gorffennol yn ddiogel ac ar gael i bawb fynd ato, i’w ddefnyddio ac ysbrydoli nawr ac yn y dyfodol.

Wedi’i leoli yn Aberystwyth, mae’r Llyfrgell yn chwarae rhan ganolog mewn diwylliant a threftadaeth fel un o sefydliadau cenedlaethol mwyaf Cymru. Fel un o’r chwech Llyfrgell Hawlfraint yn y Deyrnas Unedig ac Iwerddon mae casgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn eang ac amrywiol ac ar gael am ddim. Maen nhw’n cynnwys  950,000 o ffotograffau, 150,000 awr o recordiadau sain, 250,000 oriau o ddelweddau symudol, 25,000 llawysgrif, 50,000 o weithiau celf, 1,500,000 o fapiau ynghyd â 6,000,000 o lyfrau. Mae mwy na 5,000,000 o eitemau unigol o’r casgliadau yma wedi eu digido ac ar gael ar y we yn rhad ac am ddim.

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn ymgymryd â rhaglen lawn a chyson o ddigwyddiadau cyhoeddus sy’n cynnwys arddangosfeydd o safon uchel, yn barhaol a thros dro, a gweithgareddau addysgol a dehongliadol i gyd fynd â nhw.  Mae’r rhain yn allweddol i genhadaeth LLGC o ddehongli’r casgliadau ar gyfer ystod eang o gynulleidfaoedd, a’u hannog i gyfrangogi, boed hynny yn yr adeilad, mewn lleoliadau allanol neu ar-lein.

Wikimedia UK yw siapter y DG ar gyfer mudiad byd-eang Wikimedia. Fel elusen gofrestredig, ei nod yw cefnodi a bod yn lladmerydd dros ddatblygiad gwybodaeth agored, gan weithio mewn partneriaeth â gwirfoddolwyr, y sectorau diwylliant ac addysg a chyrff eraill er mwyn rhoi gwybodaeth ar gael ac i’w ddefnyddio a’i ailddefnyddio ar-lein.

Mae Wikipedia ar gael mewn dros 290 o ieithoedd, ac mae eu tudalennau yn cael eu gweld tua 16 biliwn o weithiau pob mis. Wedi’i greu yn 2001, mae ganddo fwy na 40 miliwn o erthyglau ymhob iaith a honno yw’r pumed wefan sy’n derbyn y nifer fwyaf o ymweliadau yn y byd.

Gwybodaeth Bellach:
Elin-Hâf 01970 632471 neu post@llgc.org.uk