Gwobrwyo Gwirfoddolwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Mewn seremoni arbennig dydd Gwener 4ydd o Tachwedd 2016, gwobrwywyd gwirfoddolwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru am eu gwaith.

Mae ‘Ein Helpu i Gyflawni’, cynllun Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LlGC) i ehangu mynediad i archifau lleol trwy ddatblygu tîm o wirfoddolwyr medrus, wedi ennill gwobr genedlaethol aruchel, sef Gwobr Gwirfoddoli Archifau 2016. Wedi’i noddi gan y Gymdeithas Archifau a Chofnodion (y DU ac Iwerddon) a phartneriaid sector, mae’r wobr flynyddol hon yn cydnabod gwaith eithriadol a wneir gan wirfoddolwyr o fewn gwasanaeth archif sefydliadol.

Dyma a ddywedodd y beirniaid:

“’Ein Helpu i Gyflawni’ oedd yr enwebiad cryfaf mewn maes cystadleuol iawn.  Yn 2015-16 yn unig, bu 65 o wirfoddolwyr prosiect yn cymryd rhan yn y cynllun gan gyflawni gwaith gwirfoddol oedd yn cyfateb i fwy na 1,000 diwrnod o’u hamser.  Cwblhawyd 10 prosiect a thasg ganddyn nhw; mae 10 arall yn dal ar droed.  Yn ogystal, bu 769 o wirfoddolwyr ar-lein yn cymryd rhan yn ‘Cynefin’, prosiect arloesol i geo-gyfeirio Mapiau Degwm Cymru.  Mae ‘Ein Helpu i Gyflawni’ wedi golygu cydweithio a chymorth cymunedol ar raddfa eang, amrediad eang o wirfoddolwyr, ac mae wedi elwa o gael cymorth staff archifo proffesiynol yn y Llyfrgell Genedlaethol, yn ogystal â chefnogaeth reolaethol o’r radd flaenaf.  Mae’r cynllun hefyd wedi llwyddo ar lefel unigol: mae oddeutu 20% o wirfoddolwyr wedi symud ymlaen i waith cyflogedig.”

Dyma a ddywedodd un o wirfoddolwyr ‘Ein Helpu i Gyflawni’

“Drwy’r profiad hwn, rydw i wedi gwneud ffrindiau gyda phobl hyfryd ac o’r un meddylfryd â mi.  Mae hyn wedi rhoi llawer o hyder i mi - bellach ‘d yw’r gweithle ddim yn codi ofn arna i - rwy’n teimlo fy mod yn perthyn.”

Dywedodd un arall:

“Rwyf wedi cwblhau bron i dair blynedd a hanner o wirfoddoli.  Yn ystod yr amser hwnnw, rwyf wedi mwynhau’r profiad yn fawr iawn.  Rwy’n hoffi’r awyrgylch gyffredinol o dawelwch a llonyddwch.  Mae hyn yn bwysig i fi gan fod fy epilepsi yn deillio o straen yn bennaf.  Dydw i ddim yn siŵr a yw fy hyder newydd yn helpu fy nghyflwr [ond] mae’r ffaith bod fy iechyd wedi gwella rhyw ychydig yn sicr yn codi fy hyder.”

Ychwanegodd Linda Tomos, Llyfrgellydd Cenedlaethol:

“Mae’n fraint ac yn anrhydedd i ni ennill y wobr arbennig yma. Rwyf yn falch iawn fod y bartneriaeth gref rhwng ein gwirfoddolwyr, staff a phartneriaid i wneud ein archifau yn fwy hygyrch wedi cael ei gydnabod fel arfer da. Mae’r Llyfrgell Genedlaethol wedi ymroi i ddatblygu’r syniad arloesol hwn sydd yn helpu pobl i wella safon eu bywydau ac ennill sgiliau newydd yn y gweithle ynghyd â dysgu mwy am ein diwylliant a’n treftadaeth.

Gwybodaeth Bellach

Elin-Hâf 01970 632471 neu post(at)llgc.org.uk

Cynllun Gwirfoddoli Llyfrgell Genedlaethol Cymru:
Mae’r Polisi Gwirfoddoli hwn  yn amlinellu’r egwyddorion eang  mewn  perthynas  â  gwirfoddoli i’r Llyfrgell.
Mae’n berthnasol i wirfoddolwyr cyfredol a darpar wirfoddolwyr, ynghyd â phawb sy’n cyfrannu at recriwtio, cefnogi, datblygu a rheoli gwirfoddolwyr yn y Llyfrgell.  
Y  mae  gwirfoddoli,  cyfranogaeth  gymunedol a chynhwysiad cymdeithasol yn faterion sy’n uchel ar agenda Llywodraeth Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Y mae’r Llyfrgell yn gweld ei hun yn rhan o’r gymuned ac nid ar wahan iddi. Y mae am weld a rhoi cyfle, felly, i aelodau’r gymuned chwarae’u rhan hwythau i helpu’r Llyfrgell gyflawni ei hamcanion drwy eu hanog i gynnig eu hunain fel gwirfoddolwyr ac i weithio ar brosiectau a thasgau buddiol:

a )a fyddant yn ategu a hwyluso gwaith y staff cyflogedig; neu
b) na fyddai modd i’r staff cyflogedig eu cyflawni   

Byddai’r  gwirfoddolwyr yn  cyflawni  tasgau a  phrosiectau elfennol,o  dan oruchwyliaeth  staff  penodol, yn gysylltiedig â’r cynllun gwaith blynyddol, ac yn ‘werth ychwanegol’ i wasanaethau presennol.

Gwobr Gwirfoddoli Archifau
Dyma seithfed flwyddyn Gwobr Gwirfoddoli Archifau a noddir gan ARA.  Y buddugwyr blaenorol yw GM1914, Manceinion Fwyaf yn 2015; St Mark a St John, Plymouth yn  2014; Canolfan Hanes Hull yn 2013; Archifau Dinas Wolverhampton yn 2012; Archif Tsieineaidd Manceinion yn 2011; ac Archifdy Suffolk yn 2010. Am fwy o fanylion am ARA a’i weithgareddau, ewch i: www.archives.org.uk

Gwobr flynyddol Gwirfoddoli Archif yw’r unig un o’i bath yn y sector archifau ac mae’n cael ei dyfarnu gan yr ARA mewn partneriaeth â’r Archifau Cenedlaethol (y DU), Llywodraeth Cymru a Chyngor yr Alban ar Archifau.  Rhoddir y wobr am brosiect gwirfoddol-ganolog sydd ar waith y flwyddyn flaenorol (yn yr achos hwn 2015), er y gall llawer prosiect barhau i mewn i 2016, fel yn achos ‘Ein Helpu i Gyflawni’.  Mae’r gwirfoddolwyr yn neilltuo oddeutu chwarter miliwn o oriau gwaith bob blwyddyn i’r sector archifau a chofnodion.   Yn dâl am hynny, mae’r gwirfoddolwyr yn derbyn hyfforddiant a chymorth gan staff proffesiynol i ddatblygu sgiliau a chyfleoedd newydd.  

Cyhoeddodd ARA ei Bolisi Gwirfoddoli yn 2011, a roddodd fodolaeth i’r wobr.  Cymeradwyir y polisi gan y rhan fwyaf o’r cyrff archifau a chadw cofnodion.  Mae’r wybodaeth ddiweddaraf ar bolisïau ARA ar wirfoddoli i’w gweld ar: www.archives.org.uk

Mae ARA yn derbyn grant blynyddol oddi wrth UK National Archives / Archifau Cenedlaethol y DU, gyda rhan ohono yn mynd tuag at gefnogi gweithgareddau gwirfoddol ym maes archifo.  

Y dyddiad cau am geisiadau ar gyfer Gwobr Gwirfoddoli Archif 2017 fydd dechrau mis Mehefin 2017, a chyhoeddir yr enillydd yn fuan ar ôl hynny.