Cyffro’r gorffennol yn dod yn fyw

Bydd hyd at 5,000 o blant  yn rhan o ŵyl newydd a fydd yn digwydd ar ffurf sioeau un dyn ac un ferch mewn lleoliadau treftadaeth ar draws Cymru, trwy gydol mis Medi – gan gynnwys Llyfrgell Genedlaethol Cymru (y Llyfrgell).  Ar Fedi 18 bydd pob disgybl ym mlynyddoedd 5 a 6 Ysgol Gymraeg Aberystwyth yn ymweld â'r Llyfrgell i weld sioe ar Yr Esgob William Morgan.  Bydd y disgyblion hefyd yn cael cyfle i weld copi gwreiddiol o Feibl 1588 - Beibl William Morgan, dan ofal Gwasanaeth Addysg y Llyfrgell.
 
Un o'r eitemau mwyaf poblogaidd ymhlith ymwelwyr i Wasanaeth Addysg y Llyfrgell yw'r cyfieithiad Cymraeg cyntaf o'r Beibl cyfan. Fe'i cyhoeddwyd yn 1588, ac mae dadl gref dros ddweud mai hwn yw'r llyfr mwyaf dylanwadol yn hanes yr iaith Gymraeg, a'r sail i'r Gymraeg yn y cyfnod modern.

Cyfieithodd Yr Esgob William Morgan destunau Hebraeg a Groeg gwreiddiol, ac roedd ei Feibl yn fodd o gyflwyno'r Ysgrythurau i genedl a oedd, i raddau helaeth, yn uniaith Gymraeg.  Creodd William Morgan gyfieithiad a oedd yn gwbl ffyddlon i'r gwreiddiol drwy addasu iaith glasurol y beirdd mewn dull celfydd a deheuig.

Dim ond 1,000 o Feiblau gafodd eu cyhoeddi yn yr argraffiad cyntaf, ac mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn ddigon ffodus i gael sawl copi o'r rhai sydd wedi goroesi.

Dywedodd Owen Llywelyn, Rheolwr Prosiectau Addysg y Llyfrgell:

“Rydym yn edrych ymlaen yn fawr at groesawu disgyblion Ysgol Gymraeg Aberystwyth yma i’r Llyfrgell ar gyfer y perfformiad.  Mae’n fraint i ni fod y Llyfrgell yn cael ei defnyddio fel lleoliad a dymunwn lwyddiant i’r fenter.”

Mae'r sioe yn rhan o Ŵyl Hanes Cymru i blant, a bydd Buddug y Frenhines Geltaidd, y brenin Tuduraidd Harri Tudur a’r rebel o dywysog Owain Glyndŵr ymhlith y cymeriadau fydd yn cael eu cyflwyno yr yr Ŵyl newydd sbon hon fydd yn dathlu hanes a threftadaeth Cymru.

Syniad Eleri Twynog, sylfaenydd cwmni theatr i blant ‘Mewn Cymeriad/In Character’ yw’r ŵyl.

Meddai Eleri Twynog:

"Mae hanes Cymru yn frith o gymeriadau hanesyddol carismatig ac mae'r ŵyl newydd hon yn gyfle gwych i’w cyflwyno'u i genhedlaeth newydd trwy gyfrwng sioeau bywiog sy'n cydio yn y dychymyg, ac sy’n galluogi’r plant i gymryd rhan.

Bydd yr holl sioeau i’w gweld mewn lleoliadau sy’n berthnasol i straeon y cymeriadau, fydd yn rhoi deimensiwn ychwanegol i’r perfformiadau, ynghyd â rhoi profiad arbennig i’r plant.”

Am fwy o wybodaeth am yr Ŵyl, cysylltwch â Eleri Twynog ar 07891 383392 neu eleritwynog@btinternet.com
Neu os am wybodaeth am Wasanaeth Addysg y Llyfrgell Genedlaethol cysylltwch â
Owen Llywelyn
Rheolwr Prosiectau Addysg Llyfrgell Genedlaethol Cymru ar 01970 632528 neu owen.llywelyn@llgc.org.uk


Nodiadau i’r golygydd:

•    Mae amserlen lawn Gŵyl Hanes Cymru i Blant ar gael ar wefan yr ŵyl www.gwylhanes.cymru
•    Cyfrif trydar @gwylhanesfest
•    Cynhelir yr ŵyl mewn partneriaeth â Cadw; Yr Ymdiriedolaeth Genedlaethol; Amgueddfa Genedlaethol Cymru; Llyfrgell Genedlaethol Cymru; Canolfan Owain Glyndŵr; Castell Aberteifi; Cymdeithas y Beibl; Mentrau Iaith Penfro, Fflint a Dinbych; Amgueddfa Dinbych y Pysgod ac Uned Celfyddydau Cymunedol Cyngor Gwynedd.