Lleisiau o Chwarel Segur

Cynhelir arddangosfa a digwyddiad archifo arbennig yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth ar ddydd Sadwrn 26 Gorffennaf i ddathlu sefydlu partneriaeth newydd rhwng Canolfan y Dechnoleg Amgen a Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Bydd y digwyddiad yn cyhoeddi dyfodiad rhan o Archif y Ganolfan i’r Llyfrgell. Mae’n cynnwys dros 90 o gyfweliadau hanes llafar, cannoedd o ddogfennau a chyhoeddiadau, oddeutu 1000 o ffotograffau a detholiad o fideos digidol o’r 40 mlynedd diwethaf. Bydd rhaglen y dydd hefyd yn cynnwys arddangosfa o ddeunydd hanesyddol o archif y Ganolfan, perfformiad yn seiliedig ar straeon o’u harchif menywod, a gwaith clyweledol gan yr artistiaid Christine Mills a Carlos Pinnati, a Dan Gifford a Anne-Marie Carty.

Teitl digwyddiadau’r dydd yw ‘Lleisiau o Chwarel Segur‘ (‘Voices from a disused quarry’), a dyma hefyd deitl arddangosfa hanes llafar ac arddangosfa sain fydd yn rhan o arlwy’r dydd.

“Mae’n ddiwrnod arwyddocaol i Llyfrgell Genedlaethol Cymru” yn ôl eu Prif Weithredwr a Llyfrgellydd Aled Gruffydd Jones. “Mae Canolfan y Dechnoleg Amgen yn sefydliad sydd ag enw da yn rhyngwladol ac sydd â chysylltiadau ar draws y byd. Mae cydweithio â nhw yn rhywbeth cyffrous iawn i ni, yn ogystal â bod yn fraint i ni hefyd. Bydd dyfodiad y rhan gyntaf o’u harchif unigryw o ddeunydd amgylcheddol cyfoes yn ehangu ac yn cyfoethogi’n casgliadau ac rydym yn edrych mlaen yn fawr at weithio’n agos â nhw am flynyddoedd maith i ddod wrth i ni anelu at greu archif eang iawn fydd ar gael i bawb” meddai.    

Ar ran y Ganolfan dywed Allan Shepherd, Cydlynydd y prosiect ‘Voices from a Disused Quarry’,
“Mae lansiad yr archif yn benllanw tair blynedd o gydweithio gyda channoedd o bobol ar hyd a lled Dyffryn y Ddyfi a thu hwnt. Dros y ddeugain mlynedd a fu mae Canolfan y Dechnoleg Amgen wedi dod yn rhan bwysig o dirwedd ddiwylliannol Cymru, gan lwyddo i ddylanwadu ar ddatblygiadau technolegol, ar y farn gyhoeddus ac ar bolisi llywodraethol, yn ogystal â newid bywydau’r sawl ddaeth i gysylltiad â’r Ganolfan. Mae’n addas fod yr archif, o’r diwedd, yn cyrraedd y Llyfrgell Genedlaethol, un o geidwaid bywyd diwylliannol Cymru.

Bu’r broses o greu’r archif yn waith ar y cyd rhwng y Llyfrgell, Casgliad y Werin Cymru, Cyngor Celfyddydau Cymru a Phrifysgol Aberystwyth. Gyda’n gilydd rydym wedi creu archif byw o gyfweliadau hanes llafar, fideos, dogfennau a ffotograffau fydd o fudd mawr i bobol yn y blynyddoedd i ddod” meddai.

Bydd yr arddangosfa i’w gweld yn adeilad y Llyfrgell yn Aberystwyth drwy gydol y dydd ar ddydd Sadwrn 26 Gorffennaf. Lansir yr Archif ei hun mewn digwyddiad yng ngofod Drwm y Llyfrgell rhwng 2pm a 4pm y diwrnod hwnnw. Bydd yn cynnwys siaradwyr o Ganolfan y Dechnoleg Amgen, y Llyfrgell a gwefan Casgliad y Werin Cymru, ynghyd â pherfformiadau gan Artistiaid Preswyl y Ganolfan a chan berfformwyr hanes llafar.

O 6pm ymlaen ar ddydd Gwener y 25ain, bydd myfyrwyr a staff o’r Ganolfan yn dechrau cludo archif i’r Llyfrgell , gan deithio drwy bentrefi Pantperthog a Ceinws.

Nodiadau i Olygyddion

Arddangosfa yn cynnwys:

Dogfennau, arteffactau  a ffotograffau o Gasgliad Archifau Canolfan y Dechnoleg Amgen.
‘Voices from a Disused Quarry’ – arddangosfa hanes llafar ac arddangosfa sain.
Gwefan Casgliad y Werin Cymru.
Perfformiad hanes llafar ‘Holdfast’ o straeon menywod y Ganolfan.
Arddangosfeydd clyweledol gan Artistiaid Preswyl y Ganolfan Christine Mills a Carlos Pinnati, Dan Gifford ac Anne Marie Carty.

Anerchwyr yn y digwyddiad:
Cynog Dafis
Allan Shepherd, Cydlynudd prosiect ‘Voices from a Disused Quarry’
Peter Harper, Cydlynudd Archif Canolfan y Dechnoleg Amgen a bathydd y term ‘Technoleg Amgen’
Paul Allen, Cydlynydd Prydain Di-Garbon Canolfan y Dechnoleg Amgen
Dr Michael Pearson, Cydlynydd prosiect Mablab Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Hazel Thomas, Casgliad y Werin Cymru
Ariana Jordao, Hwylusydd Artistiaid Preswyl a pherfformiwr Holdfast
Christine Mills a Carlos Pinatti, Artistiaid Preswyl yn cyflwyno’r gwaith ‘Receive and Return’
Dan Gifford a Anne-Marie Carty, Artistiaid Preswyl yn cyflwyno’r Archif Gymunedol

Gwybodaeth bellach

Elwyn Williams, 01970 632471 post@llgc.org.uk