Dogfennu Daeargryn Christchurch, Seland Newydd

‘Dogfennu Hanes fel mae’n Digwydd’ yw teitl cyflwyniad arbennig gan ddau ffotograffydd o Seland Newydd, Ross Becker a Moira Fraser, am 7.30pm, nos Lun 23 Ebrill yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Bydd y ddau ffotograffydd yn trafod a dangos lluniau o ymateb blaengar Llyfrgell Genedlaethol Seland Newydd i’r daeargrynfeydd mawr yn 2011 (a rhai llai) a drawodd Christchurch fel bod effaith y digwyddiadau wedi eu dogfennu i’r genedl.


Bwriodd y daeargryn enwog Christchurch ar 22 Chwefror 2011 ond nid dyna’r unig grynfa yn yr ardal. Yn eu cyfanswm, collwyd 185 person, 7,000 cartref, eicon diwylliannol a 1,200 adeilad masnachol o ganlyniad i 4 daeargryn fawr a mwy na 10,000 man crynfeydd ers mis Medi 2010.
Mae Ross a Moira yn cyfrannu i’r broses yma o ddogfennu’r ddinas gan gymryd a rhannu ffotograffau o Christchurch. Cychwynnwyd y prosiect gan Lyfrgell Genedlaethol Seland Newydd 18 mis yn ôl yn fuan wedi’r daeargryn mawr gyntaf. Cyfrennir y ffotograffau i Archif Treftadaeth Ddigidol y Llyfrgell Genedlaethol i geisio sicrhau y bydd cenedlaethau’r dyfodol â dealltwriaeth well sut newidwyr golwg Christchurch o ganlyniad i’r daeargrynfeydd.
Er nad yw daeargrynfeydd yn gyffredin yng Nghymru, mae’r stori o sut daeth cymuned, fel Christchurch, ymateb i’r daeargrynfeydd (neu, efallai trasiedïau tebyg fel un Aberfan yn 1966) gan weithio gyda’i gilydd, yn thema fyd-eang.
‘Mae ffotograffau Ross a Moira o Christchurch yn archif dirdynnol o effaith y daeargryn.  Maent hefyd yn dysteb i’r ffyrdd mae llyfrgelloedd ac eraill yn dod yn fwy rhagweithiol a dychmygus wrth geisio cofnodi a rhannu cof cenedl. Fel cartref i dros 800,000 o ffotograffau, mae gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru ddiddordeb mewn adeiladu a chadw archif ffotograffig ein gwlad a hefyd dysgu sut mae llyfrgelloedd, archifdai ac unigolion eraill yn gallu ymateb yn ystwyth i gofnodi hanes fel mae’n digwydd,’ meddai Andrew Green, Llyfrgellydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Dolenni
www.facebook.com/CHCH.EQ.Photos

‘Documenting History as it Happens’ Drwm, Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Aberystwyth


7.30pm nos Lun 23 Ebrill
Mynediad am ddim trwy docyn yn unig drwm.llgc.org.uk/cgi-bin/go.pl/show_event.html


Gwybodaeth bellach
Siôn Jobbins, Swyddfa’r Wasg LlGC: 01970 632902  post@llgc.org.uk