Map Prawf Saxton o Gymru

Cyfeirnod: MAP 01003

Roedd Christopher Saxton (1542?-1610/11) yn dirfesurydd proffesiynol ac mae’r map yma, a grynhowyd yn 1580, yn ymddangos fel ymgais i greu map o Gymru. Er na gyhoeddwyd y map erioed, mae llawer o’r wybodaeth yn ymddangos ym map Wal Saxton o Loegr a Chymru (1597). Mae’r cyfuniad o blatiau printiedig a gwybodaeth llawysgrif yn gwneud y map yma yn unigryw. Mae’n rhoi darlun gymharol gywir o’r morlin a’r portread manwl cywir cyntaf o nodweddion megis Ynys Môn, Porth Sain Ffraid a gorynysoedd Llŷn a Gŵyr, sy’n golygu ei fod yn ffynhonnell hanesyddol a daearyddol amhrisiadwy. Prynwyd y map yma gan y Llyfrgell Genedlaethol yn 1986 gyda chymorth ariannu allanol oddi wrth Gronfa Goffa’r Dreftadaeth Genedlaethol a Chyfeillion y Llyfrgell.