Hanes y dyfrhau yn y Wladfa, 1960

Cyferinod: NLW MS 18183C

Disgrifiad manwl gan Dafydd Iâl Jones ym 1960 o gynlluniau dyfrhau’r Wladfa o 1865 ac o sefydlu Cwmni Dyfrhau’r Camwy.

 

Llawysgrif gan Dafydd Iâl Jones, a ysgrifennodd yn 1960, yn rhoi hanes llawn y dyfrhau yn y Wladfa. Iâl oedd yn gwybod fwyaf am y darn pwysig hwn o hanes y sefydliad.

Wedi glanio ym Mhatagonia, canfu’r ymfudwyr nad oedd llawer o ddŵr i'w yfed neu i ddyfrhau'r tir. Bu’n rhaid iddynt sefydlu system ddyfrhau yn gyflym, gan adeiladu camlesi i ddyfrhau tir am ryw dair neu bedair milltir i bob ochr i 50 milltir o Afon Camwy, gan greu caeau gwenith mwyaf ffrwythlon yr Ariannin.