James Ward, 'An Overshot Mill in Wales'

 

Roedd James Ward yn lliwydd gwych, yn ddyluniwr celfydd iawn, yn brintiwr a hefyd yn arlunydd anifeiliaid rhagorol. Fe’i hystyrir yn un o artistiaid mwyaf blaenllaw mudiad Rhamantaidd Prydain. Cafodd ei ethol i'r Academi Frenhinol ym 1811 a chynhyrchodd filoedd o weithiau mewn amrywiaeth o gyfryngau a phynciau o dirluniau, portreadau, astudiaethau anifeiliaid, i genre a phaentiadau hanesyddol. Fel y dywed yr awdur Edward. J. Nygren, mae ei weithiau yn datgelu '... amrywiaeth anhygoel o fynegiadaeth weledol ac emosiynol ... roedd y cyffredin â'r anarferol yn denu llygad Ward. Byddai’r mopiau cadach a’r ambrosia, yr ysguboriau a’r adfeilion, y coed cnotiog a’r dynion garw, y ceffylau trotian a’r Cossacks cwsg i gyd yn denu ei sylw'. Medrai ddod a’i waith yn fyw wrth ddefnyddio strociau brwsh cyflym.

Fel y gwelir yn y gwaith hwn o Felin Aberdulais sydd ar lan yr Afon Dulais, Aberdulais ger Castell-nedd, roedd yn beintiwr Rhamantaidd ac mae’n amlwg ei fod yn feistr ar bortreadu golau. Mae ei sylw i fanylion yn anghymharol yn y gwaith hwn, ac mae ei arbenigedd wrth beintio ffurf yr anifail yn hollol amlwg i bawb.

Roedd Melin Aberdulais a’i lleoliad pictiwrésg yn dynfa i nifer o artistiaid, gan gynnwys yr artist enwog J.M.W. Turner ym 1796. Tynnwyd pŵer o'r rhaeadr hon i gynhyrchu copr ers 1584, gan ddod i ben yn yr 17eg ganrif. Fe'i defnyddiwyd yn ddiweddarach ar gyfer melino grawn ac yna i gynhyrchu tunplat. Roedd gan Ward arddull eclectig o ganlyniad i’w ddylanwadau amrywiol, o’r Artistiaid Clasurol i’r Hen Feistri a'r arlunwyr cyfoes. Creodd hefyd weithiau fel ei gampwaith ‘Gordale Scar’ ym 1815 a oedd yn chwilio am yr aruchel

Rhaglen Adnewyddu Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Bydd Ystafell Ddarllen y Gogledd ar gau dros dro fel Ystafell Ddarllen o 22 Mai 2019, a'r gwasanaeth yn symud i Ystafell Ddarllen y De. Cewch fwy o wybodaeth ar ein tudalen Gwaith Adeiladu.