Tudalen Cymorth Chwilio Archifau Cymru

Beth sydd ar dudalen Cymorth Chwilio Archifau Cymru?

Mae'r dudalen Cymorth yma yn cynnwys gwybodaeth a chyngor am beth ydy Chwilio Archifau Cymru, sut mae chwilio'r safle, sut i gyfyngu eich chwilio, sut i ddidoli eich canlyniadau, sut i symud o gwmpas y safle, a sut i archebu dogfennau archifau yn gorfforol. 

Sut alla i gyrraedd y dudalen Cymorth o dudalennau eraill ar y safle?

I gyrraedd y dudalen Cymorth o'r Dudalen Gartref, defnyddiwch y ddolen yn nhestun y rhagymadrodd.

I gyrraedd y dudalen Cymorth o unrhyw dudalen arall ar y safle, cliciwch ar y botwm Cymorth ar ben y dudalen ar ochr dde'r sgrîn.

Sut alla i ddychwelyd i'r dudalen Gartref?

I ddychwelyd i'r dudalen Gartref o'r dudalen hon, defnyddiwch y ddolen ar waelod y dudalen.

I ddychwelyd i'r dudalen Gartref o unrhyw dudalen arall ar y safle, cliciwch ar deitl Chwilio Archifau Cymru neu ar yr eicon gartref ar ben y dudalen ar ochr chwith y sgrîn.

Arolwg

Beth yw Chwilio Archifau Cymru?

Mae Chwilio Archifau Cymru yn cynnwys gwybodaeth am gofnodion archifol mewn archifdai ledled Cymru, wedi'i tynnu o gatalogau arlein yr archifdai trwy wefan yr Archives Hub. 

Sut alla i ddarganfod rhagor o wybodaeth am archifau yng Nghymru?

Mae'n bosibl bydd gwybodaeth bellach ar gael mewn catalogau lleol. Ceir rhestr o'r sefydliadau sy'n rhan o'r prosiect, ynghyd â manylion cyswllt a chysylltiadau i adnoddau lleol arlein, yn y Cyfarwyddiadur Cadwrfeydd.  

Sut alla i weld dogfennau archifol eu hunain, yn hytrach na chatalogau?

Os hoffech chi weld dogfen archifol benodol, cysylltwch â'r archifdy perthnasol, os gwelwch yn dda, ac archebwch y ddogfen yno. Bydd angen i chi ymweld â'r archifdy er mwyn gweld y ddogfen oni bai bod copi ar gael. 

Sut alla i gael copïau o ddogfennau archifol?

Gall archifdai ddarparu copïau o ddogfennau am ffi, a mewn rhai achosion mae ganddynt ddeunydd digidol arlein ar gael am ddim.   

Chwilio Archifau Cymru

Sut alla i ddechrau chwilio'r safle?

I ddechrau chwilio, defnyddiwch y blwch chwilio ar y dudalen Gartref (wedi'i nodi gyda'r geiriau 'Chwilio Archifau Cymru'). Teipiwch y term 'rydych chi am chwilio amdano yn y blwch, cliciwch ar 'Chwilio', a bydd eich canlyniadau yn ymddangos, yn seiliedig ar allweddeiriau yn y gronfa ddata.

Nid yw'r chwiliad yn ddibynnol ar ddefnyddio priflythrennau neu lythrennau bychain, a gallwch ddefnyddio seren fel nod chwilio.
- Er enghraifft, bydd jon* yn cynhyrchu canlyniadau sy'n cynnwys 'Jones'.

Sut mae fy nghanlyniadau chwilio yn cael eu harddangos?

Mae eich canlyniadau chwilio yn ymddangos ar y dudalen Canlyniadau Chwilio, gyda phob canlyniad yn dangos y wybodaeth ganlynol:

* Teitl y canlyniad chwilio
* Dyddiadau Creu
* Enw'r Archifdy (lle y cedwir y deunydd - gallwch glicio trwodd i'r Cyfarwyddiadur Cadwrfeydd)
* Eicon sy'n dangos a ydy'r cofnodion 'rydych chi wedi'u darganfod yn archifau cyfan (Casgliad = eicon bocs), ffeiliau unigol (Eitem = eicon dogfen) neu israniadau eraill o'r archif (Uned = eicon ffolder)

Os ydy'r canlyniad chwilio yn rhan o archif fwy, bydd llinell uchaf y canlyniad hefyd yn dangos teitl yr archif sy'n cynnwys eich canlyniad chwilio (mewn llwyd golau).

I weld y cofnod yn llawn, cliciwch ar y teitl.

Gallwch ddychwelyd at eich chwiliad o'r olwg fanwl trwy glicio ar 'Chwilio' ar ben y dudalen.

Sut alla i wneud chwiliadau pellach?

Mae'r blwch chwilio yn y canol ar ben y dudalen Canlyniadau Chwilio yn arddangos eich chwiliad diweddaraf.

Cewch chwilio am dermau eraill trwy ddefnyddio'r blwch chwilio hwn.

Fel arall, gallwch chwilio o'r newydd trwy ddefnyddio'r blwch chwilio ar ben y dudalen ar y dde (wedi'i nodi 'Chwilio holl Archifau Cymru').

Sut alla i fireinio fy chwiliad?

Cewch fireinio eich chwiliad mewn tair ffordd: 

1. Chwilio o fewn canlyniadau eich chwiliad diweddaraf trwy ychwanegu testun ato
2. Defnyddio hidlau penodol
3. Dewis ym mha drefn y mae eich canlyniadau'n cael eu harddangos

Sut alla i chwilio o fewn y canlyniadau sydd gennyf yn barod?

I chwilio o fewn y canlyniadau sydd gennych yn barod, teipiwch derm chwilio ychwanegol yn y blwch chwilio sydd wedi'i nodi 'Dangos ... ar gyfer' yn y canol ar ben y dudalen.

Er enghraifft, os mai 'Jones' oedd eich chwiliad gwreiddiol, bydd y blwch chwilio sydd wedi'i nodi 'Dangos ... ar gyfer' yn dangos 'Jones'; os ychwanegwch 'Aberystwyth' yn y blwch chwilio, ac yna clicio ar eicon y chwyddwydr, caiff eich chwiliad ei ddiweddaru i 'Jones Aberystwyth'.

Sut alla i ddefnyddio hidlau?

Cewch gyfyngu eich canlyniadau'n bellach trwy ddefnyddio'r hidlau ar ochr chwith y sgrîn: 

* Archifdy - lle y cedwir yr archif
* Pwnc - yn cynnwys Enwau Personol, Enwau Corfforaethol, Enwau Daearyddol a phynciau eraill
* Crêwr - yr endid a ddaeth â'r archif at ei gilydd, boed yn berson neu'n sefydliad
* Lefel - yn dangos a ydy'r cofnodion 'rydych chi wedi'u darganfod yn archifau cyfan (Casgliad / Collection), ffeiliau unigol (Eitem / Item) neu israniadau eraill o'r archif (Uned / Section)
* Cynnwys Digidol - defnyddiwch hwn os ydych chi am gyfyngu eich chwiliad i ddeunydd digidol, neu ddeunydd nad yw'n ddigidol.

Cewch ddewis sawl hidl ar yr un pryd, a sawl opsiwn o fewn pob hidl, trwy glicio arnynt. Bydd tic yn ymddangos yn y blwch ar y chwith i ddangos bod yr hidl wedi cael ei dewis. I gael gwared o'r hidl, cliciwch eto i gael gwared o'r tic. Gallwch glirio pob un o'r hidlau 'rydych chi wedi'u dewis ar yr un pryd trwy glicio ar y botwm 'Clirio Dewisiadau' ar ben y rhestr.

Sut alla i ddidoli fy nghanlyniadau?

I ddidoli canlyniadau yn nhrefn yr wyddor, yn nhrefn amser neu yn ôl perthnasedd, ac i newid y nifer o ganlyniadau a ddangosir ar bob tudalen, cliciwch ar y botwm Opsiynau Arddangos ar ochr dde'r sgrîn i ddod o hyd i fwydlen 'dropdown' gyda'r opsiynau canlynol:

1. Didoli yn nhrefn yr wyddor

* Ar ôl i chi ddewis yr opsiwn hwn, cliciwch arno eto i gael yr opsiwn i ddidoli mewn trefn esgynnol neu ddisgynnol.

2. Didoli yn nhrefn amser

* Ar ôl i chi ddewis yr opsiwn hwn, cliciwch arno eto i gael yr opsiwn i ddidoli mewn trefn esgynnol neu ddisgynnol.

3. Didoli yn nhrefn perthnasedd (yn seiliedig ar amlder y term chwilio mewn meysydd data allweddol)

4. Dewis y nifer o ganlyniadau sy'n cael eu dangos ar bob tudalen 

* Gallwch ddewis gweld 12, 24 neu 48 o ganlyniadau ar bob tudalen. Er mwyn symud rhwng dudalennau yn y rhestr, defnyddiwch y botymau llywio ar ben y rhestr ac ar y gwaelod, ar y dde.

Sut alla i weld cynnwys manwl pob un o fy nghanlyniadau chwilio?

I weld manylion cofnod penodol, cliciwch ar ei deitl ar y dudalen Canlyniadau Chwilio. 

Beth yw cynnwys yr olwg fanwl ar bob cofnod yn fy nghanlyniadau chwilio?

Ceir dwy elfen yn y cofnod llawn: disgrifiad llawn o'r deunydd ar ochr dde'r sgrîn; a 'choeden archifol' ar ochr chwith y sgrîn.

Mae eich termau chwilio yn cael eu goleuo yn yr olwg hon er mwyn caniatau i chi eu gweld yn rhwyddach.

Beth yw cynnwys y disgrifiad llawn?

Ceir nifer o feysydd data yn y disgrifiad, gan gynnwys: 

* Teitl y cofnod 'rydych chi'n edrych arno
* 'Cedwir y deunydd yma yn' (h.y. enw'r archifdy - gallwch glicio trwodd i'r Cyfarwyddiadur Cadwrfeydd)
* Cyfeirnod
* Dyddiad(au) Creu
* Maint a Chyfrwng (maint a ffurf gorfforol y deunydd archifol)
* Gweld y cofnod hwn ar yr Archives Hub
* Natur a Chynnwys (disgrifiad o ba wybodaeth sy'n cael ei gynnwys yn y deunydd archifol)

Gall meysydd eraill ymddangos hefyd, yn dibynnu ar lefel y disgrifiad. Mae'r rhain yn cynnwys:

* Enw'r Crêwr
* Iaith y Deunydd
* Hanes Gweinyddol / Bywgraffyddol (y Crêwr)
* Trefniant (yr archif)
* Amodau Gweld (unrhyw gyfyngiadau ar weld y deunydd yma)
* Ffynhonnell (o ble y daeth y deunydd yma i'r archifdy)
* Nodiadau (materion eraill ynghylch trafod y deunydd archifol yma, e.e. cyfarwyddiadau i ddarllenwyr, ac ati)
* Rhestri Cymorth (catalogau eraill o'r un deunydd)
* Nodiadau'r Archifydd (nodiadau pellach)
* Amodau Copïo (unrhyw gyfyngiadau ar ddefnyddio neu gopïo'r deunydd)
* Gwybodaeth Werthuso (unrhyw asesiad o'r posibilrwydd o dynnu'r deunydd yma o'r archif yn y dyfodol)
* Hanes Gwarchodol (ble mae'r deunydd yma wedi bod ers ei greu hyd heddiw)
* Ychwanegiadau (pa mor debyg yw hi y bydd yr archifdy hwn yn derbyn deunydd pellach fel rhan o'r archif hon)
* Deunydd Perthynol (deunydd mewn mannau eraill sydd yn perthyn i'r deunydd yma - gall fod yn yr un archif neu'r un archifdy, neu mewn archifau neu archifdai eraill)
* Pynciau
* Enwau Personol
* Enwau Corfforaethol
* Enwau Daearyddol

Beth yw'r goeden archifol, a sut mae hi'n gweithio?

Mae'r goeden archifol yn dangos cyd-destun y cofnod penodol 'rydych chi'n edrych arno o fewn yr archif gyfan y mae'n rhan ohoni. 

Mae'r cofnod 'rydych chi wedi ei agor yn cael ei oleuo yn y goeden, ynghyd â'r cofnodion cyfagos yn y goeden. 

I weld pob cofnod yn yr archif, scroliwch trwy'r goeden. Gallwch ehangu rhannau o'r goeden trwy glicio ar + , a'u cywasgu trwy glicio ar -

Gallwch weld disgrifiad llawn unrhyw gofnod yn y goeden trwy glicio arno. 

Sut alla i argraffu fy nghanlyniadau chwilio?

I argraffu'r dudalen Canlyniadau Chwilio neu'r olwg fanwl 'rydych chi'n edrych arni, cliciwch ar eicon yr argraffydd ar ben y dudalen ar y dde.

Cwestiynau a Ofynnir yn Aml

Pam nad oes data o'r archifdy 'rydw i'n chwilio amdano?

Ychwanegir data dros amser o bob un o'r archifdai sy'n bartneriaid, gyda diweddariadau rheolaidd.

Ble mae'r opsiwn Chwilio Manwl?

Nid oes opsiwn Chwilio Manwl, felly ni ellir cyfyngu chwiliad yn ôl (er enghraifft) dyddiad na chwilio Boolean. Beth bynnag, gellir mireinio chwiliadau'n effeithiol mewn sawl ffordd arall (gweler uchod) er mwyn cynhyrchu canlyniadau tebyg iawn.

Sut alla i bori disgrifiadau archifol ar y safle?

Nid yw'n bosibl pori rhestrau A-Z o bob archif ar y safle, neu o gynnwys pob archifdy unigol. Beth bynnag, mae'r ffwythiant chwilio testun rhydd yn chwilio pob maes data perthnasol, felly cewch chi ddarganfod deunydd perthnasol i'ch diddordebau trwy ddefnyddio termau chwilio addas.

Pam nad yw fy nghanlyniadau'n ymddangos fel 'rydw i'n ei ddisgwyl?

Er bod y canlyniadau chwilio yn cael eu didoli yn ôl amlder ac yn blaenoriaethu'r rhai sy'n ymddangos yn y maes Teitl (perthnasedd), rhoddir pwysau cyfartal ar bob maes data arall, felly mae hi'n bosibl na rhoddir blaenoriaeth iddynt fel y byddai hi'n orau gennych. 'Rydyn ni'n gobeithio gwella hyn yn y dyfodol.

Gellir gweld testun canlyniad chwilio ar y dudalen Canlyniadau Chwilio dim ond pan fydd e'n ymddangos mewn teitl cofnod. Os bydd e'n ymddangos mewn maes data arall, nid yw'r dudalen Canlyniadau Chwilio yn dangos pa faes yw hwn, er y bydd y testun llawn yn ymddangos pan agorwch chi'r cofnod. 'Rydyn ni'n gobeithio gwella hyn yn y dyfodol.

Ni oleuir canlyniadau chwilio yn syth bob amser os ydynt yn ddwfn y tu fewn i'r goeden archifol. Beth bynnag, byddant yn ymddangos pan gliciwch chi ar yr uned sy'n eu cynnwys. 'Rydyn ni'n gobeithio gwella hyn yn y dyfodol.

Os newidiwch chi iaith y rhyngwyneb yn ystod eich chwiliad, mae hi'n bosibl i chi golli eich canlyniadau chwilio.

Ymholiadau

Pwy yw'r cyswllt ar gyfer ymholiadau am archifau penodol a chatalogau archifdai penodol?

Cysylltwch â'r archifdy perthnasol, os gwelwch yn dda, gydag ymholiadau am ddeunydd archifol a gedwir yn yr archifdy hwnnw a chatalogau lleol sy'n perthyn iddo.  

Pwy yw'r cyswllt ar gyfer ymholiadau am gynnwys cronfa ddata Chwilio Archifau Cymru fel cyfanwaith?

Os oes gennych chi ymholiad am gynnwys y gronfa ddata na ellir ei ateb trwy ddefnyddio'r opsiynau chwilio ar y wefan hon na thrwy gysylltu nag ymweld ag unrhyw archifdy, cysylltwch â Chwilio Archifau Cymru (vicky.jones(at)llyfrgell.cymru).

Pwy yw'r cyswllt ar gyfer ymholiadau am weithrediad safle Chwilio Archifau Cymru?

Adnodd Llyfrgell Genedlaethol Cymru yw'r safle, felly cysylltwch â'r Llyfrgell os gwelwch yn dda gydag unrhyw ymholiadau am ei ymarferoldeb, gan ddefnyddio'r dolenni ar waelod y dudalen.