Cwestiynau Cyffredin i wefeistri

Dan y gyfraith, rhaid i gyhoeddwyr pob cyhoeddiad print yn y Deyrnas Unedig roi copi ohono i’r Llyfrgell Brydeinig, ac i bum llyfrgell fawr arall sy’n gofyn amdano. Adnau cyfreithiol yw’r enw ar y drefn hon a bu’n rhan o gyfraith Lloegr er 1662.

O 6 Ebrill 2013, mae adnau cyfreithiol hefyd yn cynnwys deunydd a gyhoeddir yn ddigidol ac ar-lein, fel y gall y Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol gynnal casgliad cenedlaethol o ddeunydd a gyhoeddwyd heb ei argraffu yn y Deyrnas Unedig, megis gwefannau, blogiau, e-gylchgronau a deunydd ar CD-ROM.

Mae gan y Llyfrgell Brydeinig a’r Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol eraill hawl i gopïo deunydd a gyhoeddwyd yn y Deyrnas Unedig o’r rhyngrwyd i’w archifo dan adnau cyfreithiol. Proses awtomatig yw cywain y we a ddefnyddir i gasglu cynnwys a metadata sydd ar gael heb gyfyngiad mynediad ar y we agored.

Dyma’r Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol:

  • y Llyfrgell Brydeinig,
  • Llyfrgell Genedlaethol yr Alban,
  • Llyfrgell Genedlaethol Cymru,
  • Llyfrgelloedd Bodleian, Rhydychen,
  • Llyfrgell y Brifysgol, Caergrawnt, a
  • Llyfrgell Coleg y Drindod, Dulyn.

Pam mae eich meddalwedd cywainyn ymweld â’m gwefan?

Bydd Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol yn copïo deunydd a gyhoeddwyd yn y Deyrnas Unedig o’r rhyngrwyd, gan gynnwys deunydd sydd ar gael i bawb ar y we agored. Bydd ganddynt hawl hefyd i gynaeafu copïau o ddeunydd talu neu ddeunydd a warchodir gan gyfrinair, ond maent yn gwneud trefniadau casglu eraill ar gyfer unrhyw gyhoeddwr y byddai’n well ganddo adneuo’r cyfryw ddeunydd ei hun.

Beth wnewch chi gyda’r copi o’m gwefan; ble alla i ei weld?

Bydd deunyddiau digidol a gesglir drwy adnaucyfreithiol, yn cynnwys yr archif gwefannau, ar gael i’w gweld ar-lein yn y Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol – fel arfer yn ystafell ddarllen pob llyfrgell.

All cyhoeddiad electronig a adneuwyd ddim ond cael ei ddangos ar un cyfrifiadur ar y tro yn adeiladau pob Llyfrgell Adnau Cyfreithiol, i gydymffurfio â Rheoliadau 2013.

Am fanylion ychwanegol, gweler: Trefniadau mynediad

Pa gynnwys sydd ar gael nawr?

Wrth i’r Rheoliadau ddod i rym, bydd y Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol yn gallu casglu deunyddiau digidol yn helaeth am y tro cyntaf, felly disgwylir i’r casgliad dyfu dros y misoedd a’r blynyddoedd a ddaw.

Bydd defnyddwyr yn gallu cael mynediad at amrediad o erthyglau cylchgronau electronig a deunyddiau digidol eraill yn syth. Dechreuir cynaeafu gwefannau parth y Deyrnas Unedig ar raddfa fawr cyn bo hir, a bydd canlyniadau’r cywain cyntaf ar gael yn y Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol tua diwedd y flwyddyn.

Fyddwch chi’n parchu robots.txt?

Fel rheol, byddwn: byddwn yn dilyn protocol allgáu’r robots. Fodd bynnag, mewn rhai amgylchiadau arbennig gallwn ddewis gwrthod robots.txt. Er enghraifft, os oes angen cynnwys er mwyn dangos tudalen (e.e. Javascript, CSS) neu os bernir fod cynnwys o werth curadurol a’i fod o fewn terfynau Deddf Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol 2003.

Beth am waharddiadau tagiau META robots?

Fel uchod, byddwn yn parchu'r rhain fel arfer.

Beth am briodleddau "rel=nofollow"?

Ar hyn o bryd nid ydym yn gallu dehongli'r rhain oherwydd cyfyngiadau technegol y meddalwedd cywain a deddfnyddir.

Pa mor aml fyddwch chi’n ailwirio robots.txt yn ystod y cywain?

Ystyrir bod y robots.txt yn ddilys i unrhyw westeiwr am hyd at 24 awr, wedyn caiff ei ailystyried.

Pa feddalwedd cywain rydych chi’n ei ddefnyddio a sut mae’n datgelu ei hun?

Rydym yn defnyddio Heritrix a dylai Asiant Defnyddiwr y llusgwr gyflwyno’i hun fel ‘bl.uk_lddc_bot’.

Pa mor aml fyddwch chi’n cywain fy ngwefan ac am faint y bydd y cywain yn para?

Ceisiwn cywain pob gwefan yn y Deyrnas Unedig o leiaf unwaith y flwyddyn. Mae amgylchiadau lle gall gwefannau y bernir bod iddynt werth curadurol arbennig gael eu cywain yn amlach. Fodd bynnag, fel gyda’n holl weithgareddau cywain, ein bwriad yw effeithio cyn lleied ag y bo modd ar y wefan.

A fyddwch chi’n cywain cynnwys o’r tu allan i’r Deyrnas Unedig sydd wedi’i fewnblannu neu ei gysylltu drwy ddolen?

Ein bwriad yw cynnwys dim ond y cynnwys mewnblanedig i ddeunydd ar y we (fel CSS, delweddau) sy’n angenrheidiol i ddangos tudalen we mewn ffordd gyflawn, gydlynol a dealladwy, o ble bynnag y mae’n tarddu. Ystyr hyn fel rheol fyddai tudalen we a ddangosid wedi i ddefnyddiwr ddilyn dolen neu deipio URL i mewn, gan gynnwys deunydd trawsgludedig sy’n ymddangos o fewn yr un tab neu ffenest â’i ddeunydd cyd-destunol. Ni wneir cywain ar ffeiliau dolen, y bydd eu cynnwys, o’u hagor, yn ymddangos mewn tab neu ffenestr ar wahân, a chânt eu trin fel arfer fel eitemau ar wahân.

Alla i atal y cywain drwy ddefnyddio robots.txt neu rwystro eich IP?

Bydd ychwanegu ein gweithgaredd cywain at robots.txt yn atal cywain pellach unwaith y byddwn yn ailystyried y ffeil (gweler uchod). Yn yr un modd, bydd rhwystro ein IP yn atal pob mynediad pellach o’r cyfeiriad IP hwnnw. Fodd bynnag, mae gan y Llyfrgell Brydeinig a’r llyfrgelloedd adnau eraill hawl i gopïo deunydd a gyhoeddwyd yn y Deyrnas Unedig o’r rhyngrwyd i’r casgliad cenedlaethol hwn. Os gwaherddwch ein meddalwedd cywain neu rwystro ein IP, byddwch yn ein rhwystro rhag cyflawni ein dyletswyddau cyfreithiol.

Ddylwn i roi eich meddalwedd cywain ar “restr ganiatáu”?

Byddai caniatáu mwy o fynediad i’n meddalwedd cywain i’ch safle yn sicr yn help ac yn cael ei werthfawrogi, yn enwedig os yw eich polisi diofyn yn eithaf cyfyngol.

Alla i ofyn ichi gywain fy ngwefan yn ychwanegol y tu allan i’ch rhaglen gywain ddiofyn, e.e. cyn uwchraddio mawr?

Byddwn yn ceisio cywain pob gwefan yn y Deyrnas Unedig o leiaf unwaith y flwyddyn. Mewn rhai amgylchiadau gallwn cywain yn amlach a byddwn yn fodlon derbyn ceisiadau inni newid ein rhaglen. Fodd bynnag, allwn ni ddim gwarantu amserau penodol.

Fyddwch chi’n archifo deunydd sain/fideo?

Caiff unrhyw adnoddau sain neu fideo a ddarganfyddir fel rhan o’r cywain eu harchifo os cânt eu darganfod. Ond yn achos cyfryngau sy’n defnyddio protocol ffrydio mae’n annhebygol y caiff y rhain eu darganfod. Mae unrhyw wefan sy’n cyflwyno fideo a/neu sain fel ei phrif swyddogaeth, ac mai eilbeth yw unrhyw gynnwys arall, wedi’i heithrio’n gyfan gwbl o’r cywain.

Fyddwch chi’n archifo deunydd sydd wedi’i warchod gan gyfrinair?

Yn achos adnoddau unigol sydd wedi’u gwarchod gan gyfrinair, fel PDF sy’n gofyn am gyfrinair i’w gweld, yna caiff, mi gaiff y rhain eu cywain, ond ar sail “fel y maent” (h.y. bydd y warchodaeth cyfrinair yn aros yn ei lle). O ran gwefannau sydd wedi’u cyfyngu’n gyfan gwbl neu’n rhannol gan dudalen mewngofnodi, ni chaiff y rhain eu cywain ar hyn o bryd. Yn yr achosion hyn bwriadwn gysylltu â’r cyhoeddwr ar wahân er mwyn cytuno ar drefniadau i’w hadneuo’n unol â’r ddeddfwriaeth.

Pam mae copi archif fy ngwefan yn anghyflawn neu ddim yn ymddangos yn gywir?

Bwriadwn i’r copi archif fod yn gynrychioliad mor gywir o’r gwreiddiol ag sy’n bosib. Ceisiwn gynaeafu yr holl adnoddau cysylltiedig â gwefan gan gynnwys HTML, lluniau, CSS a sgriptiau cysylltiedig. Serch hynny, gall ambell ddarn o gynnwys beidio â chael eu casglu oherwydd cyfyngiadau technegol: mae adnoddau ar gyfer cipio cyfryngau ffrydio, a chynnwys dynamig/rhyngweithiol, yn gyfyngedig ar hyn o bryd. Yn yr un modd, byddwn yn dilyn y Protocol Eithrio Robot yn ddiofyn ac felly gall peth cynnwys fod wedi’i gadw rhag ein gweithgareddau cywain gan berchennog y wefan.

Sut rydych chi’n penderfynu pa wefannau sydd wedi’u cyhoeddi yn y Deyrnas Unedig?

Mae Rheoliadau 2013 yn diffinio’r modd y mae’n rhaid i ddeunydd perthnasol fod “yn gysylltiedig â’r Deyrnas Unedig”. Mae’r Cyd-bwyllgor ar Adnau Cyfreithiol wedi cytuno ar y modd y bydd y Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol yn dehongli ac yn gweithredu’r Rheoliadau hyn.