Archifau Fesul Pwnc

Mae’r archifau gwleidyddol yn y Llyfrgell yn ffynhonnell ymchwil arbennig ar gyfer ystod eang o bynciau. Ar y dudalen hon ceir rhestrau o’r prif archifau sy’n cynnwys deunydd yn ymwneud â rhai pynciau amlwg yng ngwleidyddiaeth yng Nghymru.

Llywodraeth a Chynulliad Cenedlaethol Cymru/Senedd Cymru

  • Cynulliad Cenedlaethol Cymru/Senedd Cymru: Mae archif Cynulliad Cenedlaethol Cymru (h.y. y ddeddfwrfa) ar gael yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Trosglwyddwyd y gyfres gyntaf o gofnodion i’r Llyfrgell yn Mai 2017. Gellir pori'r archif ar y catalog arlein. Disgwylir croniadau pellach i’r archif yn y dyfodol. Ceir mynediad at rai cofnodion yn dyddio o’r Cynulliad Gyntaf ymlaen ar wefan Senedd Cymru. Er bod enw'r Cynulliad wedi newid mae enw'r archif yn adlewyrchu aded cafodd yr archif ei chreu.
  • Llywodraeth Cymru: Mae cofnodion hanesyddol Llywodraeth Cymru (h.y. y corff gweithredol, hefyd a elwid Llywodraeth Cynulliad Cymru) ar gael drwy’r Archifau Gwladol (The National Archives) (gwefan allanol – Saesneg yn unig). Caiff y ddarpariaeth yma ei ffurfioli yn y Concordat rhwng Yr Archifau Gwladol a Llywodraeth Cymru . Mae’r cofnodion yma yn gaeedig am 20 mlynedd oni nodir yn wahanol (gostyngiad graddol o 30 i 20 mlynedd).  
  • Y Swyddfa Gymreig: Mae cofnodion y Swyddfa Gymreig hefyd ar gael drwy’r Archifau Gwladol (gwefan allanol – Saesneg yn unig). Mae’r cofnodion yma yn gaeedig am 20 mlynedd oni nodir yn wahanol (gostyngiad graddol o 30 i 20 mlynedd).  

Iwerddon

Ymgyrchoedd a Chymdeithas Sifig