Yr Archif Wleidyddol Gymreig

Mae’r Archif Wleidyddol Gymreig yn rhaglen yn y Llyfrgell Genedlaethol i gasglu a hyrwyddo defnydd o archifau gwleidyddol. Mae’r casgliad archifau gwleidyddol yn cynnwys papurau personol gan Aelodau Seneddol, Aelodau’r Cynulliad, Aelodau Senedd Ewrop, Arglwyddi ynghyd ag archifau mudiadau gan gynnwys archifau’r prif pleidiau, grwpiau ymgyrchu, mudiadau ymgyrchu ar gyfer refferenda, grwpiau busnes, mudiadau llafur ac eraill. Un o’r casgliadau pwysicaf yw’r casgliad deunydd ymgyrchu – taflenni etholiadau ac ymgyrchoedd ers 1837.

Datganiad Casglu

Sefydlwyd yr Archif Wleidyddol Gymreig yn 1983 i gydlynu'r gwaith o gasglu tystiolaeth ddogfennol o bob math am wleidyddiaeth Cymru. Cesglir cofysgrifau a phapurau pleidiau gwleidyddol, gwleidyddion, mudiadau lled-wleidyddol, ymgyrchoedd a charfanau pwyso; taflenni, pamffledi, ac effemera printiedig eraill; posteri a ffotograffau; gwefannau a thapiau rhaglenni radio a theledu.  Ni chyfyngir ei gweithgareddau i un adran o fewn y Llyfrgell.


Yn unol â Pholisi Datblygu Casgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, mae’r Archif Wleidyddol Gymreig yn casglu papurau personol gwleidyddion sydd wedi chwarae rhan bwysig ym mywyd y genedl,  ac unigolion sydd â phroffil uchel oherwydd gwaith ymgyrchu ar faterion cenedlaethol neu ryngwladol.
Rydym yn casglu papurau Aelodau Seneddol, Aelodau Cynulliad, Aelodau Senedd Ewrop ac Arglwyddi os ydynt e.e. wedi gwasanaethu fel Ysgrifennydd Gwladol, Arweinydd plaid wleidyddol, Gweinidog, Cadeirydd pwyllgor blaenllaw.  Nid ydym fel arfer yn casglu papurau aelodau etholedig eraill na phapurau etholaethol .


Rydym yn casglu archifau cenedlaethol pleidiau gwleidyddol (ee. Labour Party Wales Archives) ond nid ydym bellach yn casglu archifau canghennau a rhanbarthau pleidiau gwleidyddol (e.e.  Records of Abergavenny Labour Party)


Rydym yn casglu archifau carfannau pwyso cenedlaethol, a grwpiau  sy’n ymgyrchu ar faterion gwleidyddol o bwys cenedlaethol


Rydym yn casglu effemera etholiadol o bob etholaeth yng Nghymru ar gyfer etholiadau a refferenda cenedlaethol gan gynnwys etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu. Nid ydym yn casglu deunydd yn ymwneud ag etholiadau lleol.

 

 

Cysylltu â’r Archif Wleidyddol Gymreig

Am ragor o wybodaeth am yr Archif, cysylltwch â gwasanaeth ymholiadau'r llyfrgell.

Yr aelod staff sydd yn gyfrifol am yr Archif yw;

Rob Phillips

Ffôn: 01970 632 984