Caniadau Cranogwen


Bardd, athrawes a golygydd nodedig oedd Sarah Jane Rees, neu Cranogwen. Enillodd ei gwobr nodedig gyntaf fel bardd yn Eisteddfod Aberystwyth ym 1865 ar y pwnc ‘Y Fodrwy Briodasol’. Casgliad o’i gwaith a geir yn ‘Caniadau Cranogwen’ ac fe gyhoeddwyd y gyfrol ym 1870 ar ôl ei llwyddiannau. Roedd Cranogwen hefyd yn siaradwraig gyhoeddus nodedig, yn bregethwr ac yn ymgyrchydd brwd; daeth yn olygydd ar ‘Y Frythones’ ym 1878, sef cylchgrawn Cymreig yn trafod materion menywod.