Baner yr arddangosfa - Exhibition header image

Gorseddu Archesgob Cyntaf Cymru, 1920

The Historic Ceremony of the Enthronement of the First Archbishop of Wales at St Asaph’s Cathedral June 1st, 1920

35mm, 8.01 munud, Du a Gwyn, Mud, Digwyddiad ar y pryd

Cofnod wedi ei rhyng-deitlo o orseddiad Alfred George Edwards, Esgob Llanelwy, fel Archesgob yr Eglwys yng Nghymru newydd ei datgysylltu (sicrhawyd y datgysylltiad yn 1914, ond o ganlyniad i’r rhyfel ni chafodd ei weithredu tan 1920). Mae’r lluniau’n dangos yr eglwys gadeiriol o Bont Elwy; ffasâd blaen yr eglwys gadeiriol a Phalas yr Archesgob, gyda phobl yn cerdded o gwmpas; Y Prif Weinidog David Lloyd George yn ei het uchel yn sefyll o dan coeden yng nghwmni Arglwydd Raglaw ifanc Sir Fflint (Henry Neville Gladstone, mab William Ewart Gladstone); Duges Dundonald o Gastell Gwrych, Abergele (Winifred Cochrane, gynt Bamford-Hesketh), yn ngerddi’r palas yng nghwmni merched; gorymdaith o glerigwyr trwy erddi’r palas (mae taflen trefn gwasanaeth yn hedfan i ffwrdd ond yn cael ei ddal eto); yr orymdaith allan o’r eglwys gadeiriol wedi’r orseddiad, yn dangos yr Archesgob newydd gyda meitr a mantell, Lloyd George a Thywysog Arthur o Connaught (Arthur Frederick Patrick Albert Saxe-Coburg Gotha, nai y Frenhines Victoria), ac aelodau eraill o’r gynulleidfa; yr Archesgob yn sefyll rhwng Archesgobion Caergaint (Randall Thomas Davidson) ac Efrog (Cosmo Gordon Lang, a ddaeth yn Archesgob Caergaint yn hwyrach), yn cyfarch y dorf o lwyfan wedi ei osod o flaen y palas. Mae’r llun olaf yn dangos Band Y Gwarchodlu Cymreig yn chwarae, gwarchodlu newydd a sefydlwyd yn 1915.

Noder: Nid yw’r ffilm hon ar gael ar y BFI Player, ond gellir gweld ffilm o’r digwyddiad gan y Shannon Film Company, ond nid yw’n cynnwys delweddau o Lloyd George